Publicatie van een nieuw open access tijdschrift over Van Dyck en Jordaens

Gepubliceerd op 30.07.2021

HET ‘JORDAENS VAN DYCK PANEL PAINTINGS PROJECT ‘ PUBLICEERT EEN  VRIJ TOEGANKELIJK (OPEN ACCESS-) TIJDSCHRIFT (JOURNAL) MET OVERZICHTSCATALOGI


Het ‘Jordaens Van Dyck Panel Paintings Project’ (afgekort VDPPP) kondigt de publicatie aan van een nieuw ‘open-access Journal’ of tijdschrift, gewijd aan de schilderijen op paneel van de beroemde Vlaamse kunstenaars Jacques Jordaens (1593-1678) en Antoon van Dyck (1599-1641). Een serie van vier afleveringen zal de verreikende resultaten bekend maken van dit internationale en multi-disciplinaire wetenschappelijke project.

De  fraai geïllustreerde eerste aflevering is nu vrij toegankelijk online en is ook beschikbaar als ‘print on demand’ tegen kostprijs via de website jordaensvandyck.org/journal. Deze publicatie gaat gepaard met de online lancering van de Overzichtscatalogi van de door het project onderzochte paneelschilderijen van Van Dyck and Jordaens. Dit  geheel wordt nog uitgebreid met meer dan 500 hoge resolutie afbeeldingen met inbegrip van  multi-disciplinair onderzoeksgegevens  over meer dan  250 paneelschilderijen. Het tijdschrift en de uitgebreide website  jordaensvandyck.org/journal  zijn zo opgevat dat ze fungeren als elkaar aanvullende bronnen.  

Dit ‘Jordaens Van Dyck Journal ‘is mogelijk gemaakt door het Fonds Baillet Latour met ondersteuning van de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België en van de Universiteit Amsterdam.


Het startnummer
De eerste aflevering biedt een inleiding op de  door het  JVDPPP gehanteerde methodes deelt een eerste reeks onderzoeksresultaten mee. De redactie is in handen van  Dr. Emily Burns. Het tijdschrift is zo opgevat dat het de paneelschilderijen van Jordaens en  Van Dyck belicht met aandacht voor de verschillende disciplines  die het project aanwendt: dendrochronology, analyse van paneelmerken, archiefonderzoek, iconografische- en stijlstudie en  connoisseurship.

Die eerste aflevering vangt aan met het schetsen van de context voor de productie van panelen in het zeventiende-eeuwse Antwerpen (door Sara Mateu, Adviseur inzake Panelen).  Justin Davies (Mede-Stichter van het project) en Ingrid Moortgat (Archivalische Onderzoeksmedewerker) concenteren zich op de paneelmakers en hun merken , terwijl Andrea Seim (Hoofd-Dendrochronologe) toelicht hoe dendrochronologie van nut kan zijn bij de studie van paneelschilderijen. De Mede-Stichters van het project,  Joost Vander Auwera en Justin Davies bieden inleidingen tot hun intensief onderzoek naar het gebruik van panelen door  Jordaens and Van Dyck.  Alexis Merle du Bourg (Archiefvorser voor Frankrijk) deelt zijn inzichten over de schilderijen van Rubens, Van Dyck and Jordaens in de collectie van Hyacinthe Rigaud. Deze eerste aflevering wordt afgerond met een  opwindende reeks van ontdekkingen in de archieven door Ingrid Moortgat, James Innes-Mulraine and Justin Davies.

Drie verdere afleveringen zullen volgen in september en november 2021 en in januari 2022, met nieuw onderzoek en nieuwe ontdekkingen over Vcan Dyck, Jordaend en hun tijdgenoten.


Overzichtscatalogi (Summary Catalogues)
In samenhang met de lancering van het ‘Jordaens and Van Dyck Journal’, publiceert JVDPPP ook Overzichtscatalogi van de paneelschilderijen van beide beroemde kunstenaars die door het project zijn onderzocht, met inbegrip van kopieën en atelierwerken; dit gebeurt via een uitbreiding van de website van het project  jordaensvandyck.org. Dit  nieuwe onderdeel van de website doet dienst als een permanente bron van informatie en van verder onderzoek over Jordaens, Van Dyck en de eventiende-eeuwse Vlaamse paneelschilderkunst.

Voor het ogenblik bevatten die Overzichtscatalogi ruim 250 schilderijen  die door JVDPPP zijn onderzocht gedurende de vijf afgelopen jaren. Deze panelen bevinden zich zowel in publieke als private collecties, en wel wereldwijd, van Puerto Rico tot Budapest. Sommige werken zijn al goed bekend, andere worden voor de eerste maal gepubliceerd. Nog meer schilderijen zullen onderzocht en toegevoegd worden tegen het einde van het project, aanvang 2022.

De overzichtscatalogi geven de schilderijen weer in een multidisciplinaire context door de combinatie van gegevens voortvloeiend uit de analyse van de keerzijde van de panelen, het archiefonderzoek en  de dendrochronologische analyse. Elk catalogusnummer biedt in een weelde aan informatie, zoals de meeste recente gepubliceerde toeschrijving, de beschikbare literatuur,  naast  de gekende herkomstgegevens. De catalogusnummers gaan vergezeld van een bibliografie voor elke geciteerde bron. Alle schilderijen worden geïllustreerd met hoge-definitie afbeeldingen van de voor- en keerzijde van het paneel,  naast detailfoto’s van gildemerken, paneelmakersmerken, inscripties en etiketten (indien aanwezig). Wanneer  een dendrochronologisch onderzoek van het paneel mogelijk bleek,  worden de resultaten per plank opgegeven wat betreft de benaderende vellingsdatum van de boom,  de herkomst van het hout en het aantal jaarringen. Er is ook voorzien in alle beschikbare kruisverwijzingen naar vertaalde artikels en naar archivalische documenten in verband met het betrokken kunstwerk die beschikbaar zijn op de website.